تبلیغات
اندیشمند - لومینسانس :
اندیشمند

لومینسانس :

جمعه 1388/04/12

نویسنده: زاهد نورانی | طبقه بندی:شیمی، 

لومینسانس

لومینسانس، تابش فوتون‌های ماورای بنفش، مرئی یا مادون قرمز از یک نمونهٔ تحریک‌شده توسط الکترون‌ها است.

ریشهٔ لغوی

اصطلاح لومینسانس از واژهٔ لاتینی «لومن» به معنای «نور» گرفته شده‌است.

تاریخچه:

لومینسانس اولین بار در سال ۱۸۸۸ توسط فیزیکدانی به نام Eilhardt Widemann برای توصیف تمام پدیده‌های نور که صرفاً به علت افزایش دما به وجود نیامده‌اند، معرفی شد.

انواع گونه‌های مختلف لومینسانس بر اساس حالت تحریک به شکل زیر طبقه‌بندی می‌شوند:

انواع لومینسانس

نـــوع

نحوه‌ی تحریک

فتولومینسانس (فلورسانس - فسفرسانس - فلورسانس تاخیری)

جذب نور (فوتون‌ها)

رادیولومینسانس

تابش‌های یونیزه کننده (اشعه ایکس - اشعه آلفا - اشعه بتا- اشعه گاما)

کاتدلومینسانس

اشعه کاتدی (پرتو الکترونی)

الکترولومینسانس

میدان الکتریکی

ترمولومینسانس

گرم کردن پس از ذخیره‌ی انرژی اولیه

کمولومینسانس

فرآیندهای شیمیایی (مثلا اکسیداسیون)

بایولومینسانس

فرآیندهای بیوشمیایی

تریبولومینسانس

نیروهای اصطکاکی و الکترواستاتیکی

سونولومینسانس

امواج مادون صوت

 

خاصیت لومینسانس  ( Luminescence ):

 هرگونه تابش پرتو نورانی توسط یک کانی تحت  تاثیر عموامل محرکه خارجی لومینسانس نامیده می شود . معمولا در ایجاد لومینسانس ناخالصیهائی که به نام فعال کننده نامیده می شوند دخالت دارند مثل : کالومل ( Calomel )

خاصیت فتولومینسانس : ( Photoluminescence )

 اگر لومینسانس بر اثر تحریک کانیها با نور مرئی و یا پرتو فرابنفش پدیدار شود به نام فتولومینسانس نامیده می شود مثل : پیروفیلیت ( Pyrophylite )

خاصیت کاتولومینسانس : ( Cathodoluminescence )

اگر عامل محرکه پرتوهای کاتدیک یا پرتوx   باشد به نام کاتدولومینسانس خوانده می شود مثل : گیبسیت  Gibbsite   )

خاصیت تریبولومینسانس : (Tribolumivescence )

گاهی پدیده لومینسانس بر اثر ضربه ایجاد می شود که به نام تریبولومینسانس نامیده می شود مثل : کوارتز  ( Quartz )

خاصیت الکتولومینسانس : (  Electroluminedcenec )

 گاهی اثر جریانات الکتریکی بر لومینسانس موثر است که به آن الکترولومینسانس گفته
می شود .

خاصیت کریستالولومینسانس : (  Crysthlloluinescence )

 گاهی رشد و تشکیل کانی جدید نیز با تایش نور همراه است و بنام کریستالو لومینسانس خوانده می شود

خاصیت ترمولومینسانس : ( Thermoluminescence )

 گاهی در اثر حرارت کانیها خاصیت لومینسانس از خود نشان می دهند که در این صورت پدیده را ترمو لومینسانس گویند مثل : آپاتیت ( Apatite )

خاصیت فلوئورسانس : ( Fluorescence )

اگر تایش پرتو نورانی با حذف عامل محرکه قطع شود پدیده را فلوئورسانس گویند .

خاصیت فسفرسانس : (  Phosphorescence )

اگر پس از قطع عامل محرکه تابش پرتو نورانی برای مدتی ادامه داشته باشد این خاصیت را فسفرسانس گویند .

 

لومینسانس Luminescence

هر گاه دستهای اشعه نورانی به یك جسم تابیده شود معمولاً قسمتی از آن جذب و تبدیل به حرارت میشود. ولی در برخی از كانیها قسمتی از انرژی تبدیل به انرژی نورانی با طول موج بزرگتر شده و معمولاً رنگ آن عوض میشود. این قابلیت به نام خاصیت نوردهی یا لومنیلساس خوانده میشود. (مدنی و شفیعیـ زمین شناسی عمومی)

پدیده لومنیلساس در اثر تغییر تراز الكترونها در اثر تحریك فیزیكی ایجاد میگردد. برخی از كانیها اگر تحت تأثیر نور شدید یا نور ماوراء بنفش و یا مالش شدید قرار گیرند این خاصیت را از خود بروز میدهند.

پدیده لومنیلساس به انواع مختلفی تقسیم میشود كه برخی از آنها عبارتند از فلورسانس، فسفرسانس، ترمولومنیلساس و تریبولومنیلساس میباشد.

1- فلورسانس Fluorescence

اگر به محض قطع شدن محرك، نوری كه ایجاد میشود از بین برود اصطلاحاً به آن فلورسانس گفته میشود. كانیهای دارای این خاصیت در نور فرابنفش تغییر رنگ می دهند مانند نور ساطع شده از شبرنگ خیابانها برای شناسایی این خاصیت میتوان از لامپهای تست اسكناس
استفاده نمود.

2- فسفرسانس Phosphorescence

اگر تا مدتی پس از قطع انرژی این خاصیت نوردهی تا مدتی باقی بماند به نام فسفرسانس نامیده میشود مانند برخی از ساعتهای مچی كه خاصیت شبرنگ دارند و در تاریكی نور از خود ساطع میكنند.

كانی خالص هیچوقت دارای خاصیت فسفرسانس نیست برای اینكه كانی دارای خاصیت مزبور باشد لازم است كه در آن مقداری ناخالصی كه فسفرزا گفته میشود وجود داشته باشد (دكتر قریب، شناخت سنگها جلد 2)

3- ترمو لومینسانس Thermo luminescence

خاصیتی است كه در برخی كانیها هنگام حرارت دادن آنها به صورت التهابی نورانی دیده میشود این خاصیت در دمای بین 50 تا 100 درجه سانتیگراد در طیف مرئی دیده

می شود و در دمای بالاتر از 450 درجه سانتیگراد خاتمه می یابد.   

نظرات() 
هانی
جمعه 1390/07/22 04:49 ب.ظ
مرسیییییییییییییییییییییی
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : زاهد نورانی

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان

← نظرسنجی

    نظرشما راجع به این وبلاگ چیست؟






← آخرین پستها

← نویسندگان

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :